Svifryk, salt og frjókorn á Íslandi: Hvaða loftsía hentar þínu fyrirtæki best?

Íslensk loftgæði eru einstök – en það þýðir líka að kröfurnar til loftræstikerfa eru aðrar en gerist annars staðar.

Við ímyndum okkur oft að íslenska loftið sé það hreinasta í heimi. Þótt það sé að mörgu leyti rétt, þá glíma íslensk fyrirtæki við blöndu af mengunarvöldum sem finnast varla annars staðar í jafn ríkum mæli: Sjávarsalt, nartandi vegryk frá nagladekkjum og fínasta eldfjallaaska.

Að velja rétta loftsíu snýst ekki bara um að uppfylla reglugerðir; það snýst um að verja heilsu starfsfólks, draga úr rekstrarkostnaði og koma í veg fyrir að dýr tæki eins og Systemair eða Airfi loftræstisamstæður verði fyrir tæringu eða stíflum.


1. Óvinurinn við ströndina: Sjávarsaltið

Fyrir fyrirtæki á höfuðborgarsvæðinu, í Reykjanesbæ eða á Akureyri er sjávarsalt ein stærsta áskorunin. Saltagnir eru „rakaætar“ (hygroscopic). Þegar rakastig fer yfir 70-75% draga saltagnirnar í sig raka og breytast í ætandi saltlausn inni í loftræstikerfinu.

Ráðlegging: Við sjávarsíðuna ætti alltaf að nota síur með háa ePM10 eða ePM2.5 flokkun sem eru prófaðar fyrir rakaþol. Syntetískir síumiðlar standa sig oft betur en glertrefjar gegn saltúða þar sem þeir blotna síður í gegn.

2. Vegryk og nagladekk: Svifrykið á vorin

Á Íslandi myndast mikið af svifryki vegna notkunar nagladekkja á malbiki. Þetta ryk er að mestu leyti á bilinu $2,5 \mu m$ til $10 \mu m$ (ePM10), en fínustu agnirnar sem myndast við núninginn falla undir ePM1.

Ef fyrirtækið þitt er staðsett nálægt stórum umferðaræðum eins og Miklubraut eða Reykjanesbraut, þá dugar ekki „venjuleg“ grófsía. Þú þarft síu sem nær að lágmarki 60% virkni í ePM1 flokknum til að tryggja að fínasta malbiksrykið endi ekki í lungum starfsmanna.

3. Frjókornin: Stutt en ákaft tímabil

Þótt trjágróður sé ekki jafn mikill og í Skandinavíu, getur frjókornatíminn (birki og gras) verið erfiður fyrir ofnæmisþæga. Frjókorn eru stórar agnir, yfirleitt á bilinu $10 \mu m$ til $100 \mu m$.

Góð fréttin er sú að flestar síur sem uppfylla ePM10 > 50% (gamla M5 eða F7) stöðva nánast öll frjókorn. Fyrir vinnustaði þar sem margir þjást af ofnæmi er mælt með því að skipta um síur rétt áður en frjókornatíminn nær hámarki í júní.

Hvaða sía hentar þínum rekstri?

Hér er einfalt leiðbeiningarkort byggt á tegund starfsemi:

Starfsemi Mælt með (ISO 16890) Ástæða
Skrifstofur og skólar ePM1 60% + Lágmarka fínar agnir (sót/vegryk) fyrir betri einbeitingu.
Verslanir / Almennt rými ePM2.5 55% Jafnvægi milli loftgæða og orkukostnaðar.
Lagerar / Verkstæði ePM10 50% Verja vélbúnað fyrir grófu ryki og sandi.
Fyrirtæki við sjávarsíðuna Rakaþolin ePM10 Koma í veg fyrir að salt komist inn í kerfið.

Efnahagslegi hlutinn: Ekki bara sían sjálf

Þegar þú velur síu fyrir þitt fyrirtæki skaltu muna að kaupverð síunnar er aðeins um 10-20% af heildarkostnaði. Hin 80-90% fara í orkukostnað (vegna mótstöðu í síunni) og vinnu við skipti.

Hágæða síur (eins og þær sem notaðar eru í Pax eða Vortex viftur og kerfi) hafa oft lægra þrýstingsfall. Það þýðir að viftan eyðir minna rafmagni til að dæla loftinu í gegnum síuna. Á Íslandi, þar sem orkuverð er hagstætt en vinnuafl dýrt, getur borgað sig að kaupa dýrari síu sem endist lengur og heldur loftflæðinu jöfnu.

Viltu vita nákvæmlega hvaða sía hentar þinni samstæðu?

Sérfræðingar í loftræstingu geta mælt loftgæðin hjá þér og fundið hagkvæmustu lausnina samkvæmt ISO 16890 staðlinum.